تاجیكستان، رضا زندی: یك ملت در دو كشور. وقتی در دوشنبه باشی چنان لهجه زیبایی از فارسی میشنوی كه انگار در دل تهرانی. تاجیكستان تا عهد صفوی، پاره تن ایران بود. این پاره امروز اما جز قناعت مردمش چیز زیادی ندارد، نه جاده همواری، نه آب تصفیهشدهای و نه لعاب توسعهای. پایتخت زمستانها 10 ساعت برق ندارد. حاشیهها هم كه بماند، تنها 4 ساعت در روز برق را تجربه میكنند. هنوز خیلی از تجهیزات میراث كمونیستهاست؛ چروك و كهنه. دریغ از چاپ یك روزنامه در این جمهوری 5/7 میلیون نفری. تنها چند هفتهنامه مطبوعات این كشور را تشكیل میدهند كه بزرگترینش 12 هزار نسخه تیراژ دارد. تنها نماد دوشنبه مجسمه زیبای ساسانی است با تاجی كه از 18 كیلو طلا شكل گرفته است. تاجیكها اما در حال پوستاندازیاند. امام علی رحمان اف، رئیسجمهور، با همین نداشتههایش یك هفته دیگر رئیسجمهور را برای شركت در اجلاس شانگهای میزبانی خواهد كرد. برادرانمان به دنبال راه پیشرفتند. این را از اتومبیلهای لوكس خارجیشان میتوان فهمید.
وزیر انرژی تاجیكستان: سه كارخانه میسازیم
هفته گذشته وزارت نیرو با مشاركت شركتهای سایبر و سنگ توده تعدادی از خبرنگاران در تاجیكستان را میزبانی كرد. وضع مطبوعات این كشور چنان خفیف است كه دیدار با اتحادیه روزنامهنگارانش دلی به شعف نیاورد. وزیر انرژی و صنایع تاجیكستان اما در دیدارش با خبرنگاران ایرانی چند خبر داد:«ایران و تاجیكستان سه كارخانه مشترك تولید لامپهای كممصرف، تراكتورسازی و ترانسفورماتور احداث میكنند.» گل شیرعلی، ثروت و منابع تاجیكستان را «منابع آب» این كشور دانست و از ساخت یك نیروگاه 200 مگاواتی برقآبی به نام سنگتوده و حفر تونل انزاب توسط شركتهای ایرانی تشكر كرد: «تاجیكستان در فصل تابستان 900 میلیون كیلووات ساعت برق دارد و در فصل زمستان 600 میلیون كیلووات ساعت برق صادر میكند.» نیروگاه برق آبی سنگتوده یك را هم روسها برای تاجیكها میسازند.
سابیر با انزاب در قلب مردم تاجیكستان
ایران با ساخت تونل انزاب نام خود را در تاجیكستان جاودانه كرده است. ارتباط بین دوشنبه و استان مهم خجند پیش از حفر این تونل در شش ماه از سال قطع بود. در مابقی آن هم مردم باید با عبور از مرز ازبكستان دوباره به كشور خود میآمدند. این تونل چنان زندگی را برای تاجیكها راحت كرده است كه آن را «پروژه قرن» نام نهادهاند. شركت سایبر ایران این پروژه را از سال 2004 آغاز كرد و در نیمه اول 2006 به اتمام رساند، هرچند هنوز آسفالت و تهویه و نور آن تكمیل نشده است. 8/7 میلیون دلار از هزینه 39 میلیون دلاری این پروژه توسط تاجیكستان تامین میشود، 7/21 میلیون دلار را هم ایران در قالب وام و 10 میلیون دلار را هم در قالب كمك بلاعوض به تاجیكها اهدا كرده است. عملیات آغازین این پروژه در سال 1988 و توسط اتحاد جماهیر شوروی آغاز شد اما در سال 1991 متوقف شد. تونل انزاب برای مردم تاجیكستان حكم فرشته نجات را دارد.
نیروگاه آبی سنگ توده تا سال 90
پروژه مهم ساخت نیروگاه برق آبی سنگ توده 2 كه توسط شركت ایرانی زیرمجموعه فرآب اجرا میشود تا پایان سال 90 به اتمام خواهد رسید و 932 گیگاوات ساعت برق به تاجیكها هدیه خواهد كرد. بهزاد اصلاحچی، مدیرعامل سنگتوده 2 ارزش قرارداد احداث این نیروگاه را 256 میلیون دلار ذكر كرد كه 18 میلیون دلار آن را ایران به صورت اعتبار 10 ساله و 40 میلیون دلار را تاجیكها تامین خواهند كرد. این پروژه از سال 84 شروع شده و تاكنون 21 درصد پیشرفت داشته است. اصلاحچی قیمت فروش برق به تاجیكها را كیلووات ساعتی 3 سنت عنوان كرد كه در طول 12 سال انجام خواهد شد: «چنانچه تاجیكها توانایی خرید برق را نداشته باشند میتوانیم برق را به كشورهای همسایه بفروشیم.»