دلارام عظیمی: ولادیمیر پوتین رئیس جمهور سابق و نخست وزیر آینده روسیه دخالت رسانههای جمعی این كشور در زندگی شخصی خود را نپذیرفت و به فاصله یك هفته بعد از كنفرانس خبری او و سیلویو برلوسكونی در ساردنیا ایتالیا كه در جریان آن پوتین با سوالی در مورد ازدواج احتمالی با آلنا كابائفا قهرمان المپیك آتن مواجه شد، دوما قوانین سختی برای تخلفات رسانهای در روسیه درنظر گرفت كه براساس آن دادگاههای این كشور مجاز هستند روزنامهها و تلویزیونهایی كه قصد دارند با شایعهپراكنی اخبار دروغ منتشر كنند را توقیف و یا تعطیل كنند.
این طرح از سوی یكی از اعضای حزب روسیه واحد به رهبری خود پوتین، بعد از اخباری كه در مورد رابطه عاطفی وی و آلنا كابائفا ژیمناست سابق این كشورو نماینده فعلی پارلمان و ازدواج قریبالوقوع آنها در روزنامه “موسكوسكی كورسپندنت” به چاپ رسیده بود، تقدیم مجلس شد. بعد ازانتشار این خبر روزنامه مذكور توقیف و مدیر مسوول آن بركنار شد.
چندی پیش پوتین كه برای دیدار با سیلویو برلوسكونی به ساردنیا رفته بود، هنگام كنفرانس خبری با سوالی غیرمنتظره در همین مورد مواجه شد و با لحنی تند و انتقادآمیز جواب خبرنگاری كه این پرسش را مطرح كرده بود، داد كه اشك او را درآورد. همین روزنامه به نقل از منابع نزدیك به دوما نوشت كه پروژه حزب روسیه واحد از ناراحتی پوتین به خاطر دخالت رسانههای جمعی روسیه در زندگی خصوصی اوست. خبرنگار نشریه روسی سعی داشت با مطرح كردن یك سوال شخصی موضوعی متفاوت را كه بیشتر مورد توجه مخاطبان قرار میگیرد پیش بكشد.
قبل از اینكه پوتین به سوال او جواب دهد، برلوسكونی دوست نزدیك او كه كنارش ایستاده بود بلافاصله بعد از شنیدن این سوال درحالیكه لبخند میزد دستهایش را به نشانه هدف قرار دادن خبرنگاران به سوی آنها اشاره رفت. در این لحظه تمام حضار درسالن كنفرانس یاد آنا پولیتكوفسكایا خبرنگار روسی كه به شكلی مرموز چندی پیش مقابل منزل شخصیاش و به زعم خیلیها به دلیل گزارشهایی كه در مورد پوتین مینوشت، كشته شد افتادند.
پوتین بعد از چند ثانیه گفت: “سوالی كه شما مطرح كردید به هیچ وجه صحت ندارد. میتوانستید راجع به مسایل مهمتری سوال كنید ولی ترجیح دادید به اخبار زرد نشریات اشاره كنید. راستش من هیچ وقت از آنهایی كه با خیالپردازیهایشان دوست دارند سر از زندگی دیگران دربیاورند خوشم نیامده است” در این لحظه برلوسكونی تلاش كرد تا تنش ایجاد شده را كاهش دهد و با لحنی آمیخته به شوخی درحالیكه یكی از خبرنگاران ایتالیایی حاضر در سالن را با دست نشان میداد در انتهای كنفرانس خبری خطاب به پوتین گفت: “تو خبرنگار روسی را پیش من بفرست و من این خبرنگار ایتالیایی را به تو میدهم” ولی حتی صحبتهای نخست وزیر آینده ایتالیا هم نتوانست موثر واقع شود و در پایان كنفرانس خبرنگار روسی از شدت ناراحتی به گریه افتاد.
او كه انتظار چنین واكنشی را از سوی پوتین نداشت از جمع دیگر خبرنگاران روسی حاضر در سالن جدا شد و در اتوبوس اختصاصی آنها هم با هیچكس صحبت نكرد. ناتالیا ملیكووا بعد از این جریان در روزنامهاش مقالهای با تیتر “سوالات نهچندان مهم از رئیس جمهور” چاپ كرد كه در آن ضمن تشریح ماجراهایی كه در ایتالیا رخ داده توضیح داد در طول 6 سال فعالیت خود كه همواره پوتین را درسفرهای مهم همراهی كرده، سوالات مهم و استراتژیك هم از او كرده ولی مردم بیشتر دوست دارند در مورد مسایل جذابتر چیزی بدانند و او به عقیده خودش سوال بیربطی از پوتین نكرده است. ملیكووا در مقالهاش تنها به دفاع از خود نپرداخته و حتی گفته كه آن روز تمام خبرنگاران ایتالیایی به او تبریك گفته و ادعا كردهاند كه خود آنها قصد داشتند این سوال را مطرح كنند. پوتین پاسخ این سوال را با همان خشكی و صراحت لهجه همیشگیاش داد.
دروغ یا حقیقت؟
خبر جدایی ولادیمیر پوتین از همسرش لیودمیلا (كه به نوشته موسكووسكی كورسپندنت فوریه گذشته به طور پنهانی اتفاق افتاده)، برای ازدواج با كابائفا كه حتی تاریخ و محل آن در سنت پترزبورگ هم در نشریات روسی به چاپ رسید، بلافاصله از سوی پوتین تكذیب شد. روزنامههای روسی نوشتند كه او با قدم نهادن در راه ساركوزی رئیس جمهور فرانسه به زودی با كابائفا مدل و ورزشكار سابق روسی برای بار دوم ازدواج خواهد كرد. پوتین البته تنها به تكذیب این خبر بسنده نكرد و با استفاده از فرصت ایجاد شده گفت: “قبلا هم بارها چنین اخباری در مورد من چاپ شده و من فكر میكنم كه برای هیچكس جای تعجب نیست اگر بگویم كه من همه زنان روسیه را دوست دارم برای اینكه آنها بادانشترین و زیباترین زنان دنیا هستند”.
درخواست برای احترام به حریم خصوصی
پوتین درعین حال از همه رسانهها خواست تا به مسایل شخصی زندگی او احترام بگذارند. او در این رابطه توضیح داد: “من خیلی خوب محیط اطرافم را میشناسم و میدانم كه مردم و جامعه حق دارند كه بدانند رئیس جمهور كشورشان مثلا چگونه زندگی میكند ولی در هرچیزی محدودیت وجود دارد.” منبع اصلی درج این خبر كه ناشناس ماند، فردی نزدیك به یكی از شركتهای فعال در زمینه تدارك مراسم معرفی شد.
كابائفا هم بعد از پوتین، خیلی سریع این شایعه را تكذیب و حتی خبرنگاران نشریه مذكور را تهدید به شكایت كرده است. همین واكنشها موجب شد كه نشریه موسكووسكی كورسپندنت كه در شمارگان محدود و از سپتامبر سال 2007 تاكنون فعالیت خود را آغاز كرده بود، با چاپ عذرخواهی رسمی از پوتین در صفحه اول خود و اعتراف به اینكه از صحت خبر خود مطلع نبوده، چاپ خود را متوقف و با بركناری مدیر مسوول خود عقبنشینی كند و حتی مدیر شركتی هم كه گفته میشد برای تدارك مراسم عروسی با آنها تماس گرفته شده، این خبر را یك “شوخی بد” دانست.
سردبیر نشریهای كه برای اولین بار این خبر را چاپ كرد برای حفظ موقعیت قبلی خود به هرترفندی متوسل شد و بارها به طور رسمی و غیررسمی از پوتین عذرخواهی كرد. این درحالی بود كه خیلی از شهروندان روسی هیچ چیزی در این مورد نشنیده بودند به خصوص اینكه تلویزیونهای روسیه در این مورد كاملا سكوت كردند و حتی خبر كنفرانس خبری پوتین در ساردنیا و سوال جنجالی كه از او شد را پوشش ندادند.