رضا رئیسطوسیعضو ائتلاف نیروهای ملی مذهبی :اطلاعاتی كه تا به حال از سوی خود آمریكاییها و از طریق رسانههای جمعی اعلام شده است نشان میدهد كه باراك اوباما رییس جمهور آینده آمریكا خواهد بود. سیاستمدارن عمده آمریكایی كه نظرات آنها همواره در زمینه سیاست خارجی آمریكا مورد توجه بوده است، در مورد ایران پیشنهاد مذاكره مستقیم میان دو كشور را دادهاند. از جمله این پیشنهادات، میتوان به نامه 6 وزیر خارجه آمریكا در خصوص لزوم مذاكره با ایران اشاره كرد.
از سوی دیگر بسیاری از مشاوران اوباما از جمله لورنس كورپ، دنیس رایس ، برژینسكی و تونی لیك همگی بر این اعتقادهستند كه دولت بعدی آمریكا باید با ایران وارد مذاكره مستقیم شود. آنها در نقد دولت بوش معتقدند كه نحوه عملكرد دولت فعلی آمریكا موجب پیروزی ایران در روند برنامههای هستهایاش شده است.
اخیرا گروهی دیگر از سیاستمداران آمریكایی كه در میان آنها نام سناتورهای برجسته و مقامات سابق ارتش آمریكا نیز دیده میشود، در یك گزارش 94 صفحهای كه در شهریور ماه منتشر شده است،استدلالهای مختلفی را در زمینه لزوم مذاكره ایران و آمریكا آوردهاند و معتقدند دولت آتی آمریكا باید یك استراتژی جدید، قوی و موثر برای حل مسئله ایران در پیش گیرد و فشارهای همه جانبه سیاسی اقتصادی و نظامیرا مد نظر داشته باشد.
آنچه خود باراك اوباما مطرح كرده و مدعی شده، این است كه او اگرچه اجازه پیشروی ایران در برنامههای اتمیرا نخواهد داد اما با دولت ایران به مذاكره مستقیم نیز خواهد نشست. او البته در صحبتهای قبلی خود وعده میداد كه به محض پیروزی با ایران مذاكره خواهد كرد اما در حال حاضر با تعمق بیشتری بر روی این موضوع سخن میگوید و معتقد است این مذاكره ابتدا باید در سطوح پایین دیپلماتیك آغاز شود. از سوی دیگر آمریكا زمانی این مذاكرات را آغاز خواهد كرد كه با متحدان اروپایی خود نیز به جمع بندی مشخصی رسیده باشد.
بنابراین دولت آینده آمریكا بر اساس یك دستور كار مورد توافق قدرتهای اروپایی و حتی روسیه به سوی مذاكره با ایران حركت خواهد كرد. البته برخی نكات دیگر نیز مانند صلح اعراب و اسرائیل در این مذاكرات روی میز قرار خواهند گرفت و در این دستور كار مطرح خواهند شد. چراكه هم اوباما و هم معاونش بایدن همواره تاكید داشتهاند كه آمریكا پشت اسراییل خواهد بود.
درچنین شرایطی به نظر میرسد كه دولت فعلی ایران اگرچه مرتبا از آمادگی برای مذاكره و حل مسایل سخن میگوید، اما عملا این كار انجام نمیشود چرا كه به دلیل مواضع اتخاذی از سوی رییس فعلی دولت ایران،شكل گرفتن این گفتگو محتمل نخواهد بود. از این رو چه بسا حضور فرد دیگری در راس دولت ایران احتمال انجام مذاكره را بالا برد. از سوی دیگر اما اوباما در حالی از مذاكره سخن میگوید كه به تمامیگزینههای دیگر از جمله گزینه نظامینیز توجه دارد.
این درحالیست كه آمریكا با مشكلات فراوانی در عراق و افغانستان روبروست تا آنجاكه حتی دولت بوش به این نتیجه رسیده است كه برای حل مسایل افغانستان با طالبان نیز مذاكره كند. بدینترتیب و با مجموع شرایط به نظر میآید كه دولت آینده آمریكا در حالیكه گزینه مذاكره و جنگ با مشكلاتی روبروست، تحریمهای شدیدی را با توجه به توافق با سایر كشورهای دنیا بر ایران اعمال كند.
تحریمهایی كه با توجه به وضعیت اقتصاد جهانی و قیمت جهانی نفت چهبسا برای ایران مسالهساز نیز باشد چنان كه دیدیم در پایان جنگ ایران و عراق، آمریكا و غرب قیمت نفت را به 5 یا 6 دلار رساندند و خزانه ارزی ایران خالی شد و بدین ترتیب ایران ناگزیر به پذیرش قطعنامه 598 شد.