محمدحسین باقی :در مورد نقش سیاهان در ساختار حاكمیتی آمریكا برداشتهای مختلفی وجود دارد. در واقع حضور سیاهان در آمریكا به اوایل تاسیس این كشور بازمیگردد كه سیاهان بهصورت برده وارد این كشور شدند. اما بردگان تنها در كارهای دون پایه گمارده نمیشدند بلكه بسیاری از آنها با یدك كشیدن عنوان «سیاه» یا «اقلیت» به سطوح عالی تحصیلی و علمیدست یافتند و نه تنها سنگ بنای كاخ كنگره را برنهادند بلكه نام خود را با آن گره زدند.
شواهد نشان میدهد كه بسیاری از این نیروهای كارگر، آفریقایی-آمریكایی (هم برده و هم آزاد) بودند. از اینرو اولین حضور سیاهان در كنگره به سال 1870 بازمیگردد زمانی كه «هیرامرولز» از ایالت میسیسیپی به عنوان اولین سناتور آفریقایی - آمریكایی برگزیده شد. دیگر سیاهپوستی كه توانست به كنگره راه یابد «بلانچ. كی. بروس» بود كه از سال 1875-1881 عضو سنا بود و اولین سیاه پوستی است كه توانست در سال 1879 به ریاست سنا دست یابد و در سال 2002 تصویری از او در كنگره آمریكا نصب شد.
به بیانی دیگر میتوان گفت حضور سیاهان محصول دو امر بود: یكی مبارزه آنها برای كسب حقوق برابر با سایرین و دیگری تحولات مربوط به پس از جنگ داخلی. تا پیش از جنگ داخلی آمریكا، سیاهان عمدتاً در تمام ایالات پراكنده بودند. پس از جنگ داخلی و لغو بردگی، اصلاحیه چهاردهم قانون اساسی (1868 ) حق شهروندی را به آفریقایی – آمریكاییها اعطا كرد و اصلاحیه پانزدهم (1870 ) به سیاهان (غیر از زنان) حق رای اعطا كرد.
هرچند این قانون حق رای را به سیاهان - فارغ از نژاد، رنگ یا شرایط پیشینی بردهگی – میبخشید اما بسیاری از ایالات از ابزارها و روشهای مختلف استفاده میكردند تا در برابر حق رای این گروه موانعی ایجاد كنند. همانگونه كه ذكر شد به دنبال این تحولات بود كه در فوریه 1870 هیرام رولز اولین سناتور آفریقایی - آمریكایی توانست كرسی را در كنگره به دست آورد. در دسامبر 1870 جوزف رنی (جمهوری خواه - از كارولینای جنوبی) اولین نماینده سیاه پوست در پارلمان شد. در واقع میتوان محصول مبارزات 140 ساله سیاهان در كنگره آمریكا را با آغاز سال 1970 و تشكیل «گردهمایی سیاهان برایكنگره» مشاهده كرد.
به عبارتی میتوان گفت 71 درصد از تمام آفریقایی – آمریكاییانی كه در كنگره حضور یافتند پس از 1970 وارد كنگره یا سنا شدند ( 84 نماینده و دو سناتور). درهرحال، در سال 1971، 13 نفر سیاهپوست گرد هم آمده و « گردهمایی سیاهان برای كنگره» (CBC ) را بنیاد نهادند. این نهاد به عنوان گروهی برای حمایت از حق سیاهان آفریقایی- آمریكایی و موضوعات مربوط به آنها تاسیس شد. اصلاحات مترقیانه نهادین در دهه 1970 بسیاری از سیاهان را در مشاغل، كمیتهها و موقعیتهای رهبری حزبی قرار داد.
این دستاوردهای چشمگیراز میراث «قانون حق رای» در سال 1956 و فرآیندهای پس از آن و نیز تصمیمات دادگاه عالی برخاسته بود كه حوزهبندیهای دوباره قانونی را ملزم میكرد تا اینكه رای دهندگان سیاهپوست بتوانند به شیوهای برابرتر حضور داشته باشند.
ویلیام گری سوم از ایالت پنسیلوانیا میگوید:« بسیاری از سیاهان اولیه از دل كشمكشهای مربوط به حقوق مدنی بیرون آمدند.
ما گروهی از اعضای جدید داشتیم كه استراتژیهایشان در دوران پس از جنبشهای حقوق مدنی شكل گرفت كه از اهرمهای نفوذ در چارچوب سیستم سود میجستند. ما خود را به عنوان رهبران حقوق مدنی نمیشناسیم بلكه به مثابه قانونگذار میشناسیم... پیشگامانی كه زمینه را برای ما فراهم كردند تا به كارشناسان و تكنسینها تبدیل شویم.» تحولات بدینترتیب ادامه داشت تا نسل جدید سیاهان پس از سال 1970 در كنگره یك نقطه عطفی را در تاریخ آمریكا به وجود آوردند و آن گذار از اعتراضات طولانی مدت به مشاركت كامل سیاسی بود.
همچون بسیاری از گروههای دیگر اقلیت در كنگره، سیاهان نیز با چالشهای جدید و گاه غیرمنتظرهای كه ناشی از موفقیتهای عددی، سازمانی و رهبری شان بود مواجه میشدند. حوزه بندی دوباره انتخاباتی كه منجر به افزایش چشمگیر تعداد آفریقایی – آمریكاییان شده بود در دهه 1990 مخالفتهایی را برانگیخت كه درپی محدود كردن و تضعیف و كاهش قدرت رایدهی سیاهان بود. افزون بر این، تا پایان این دهه این دوباره حوزهبندی كردنها بطور گسترده در حوزههایی جریان داشت كه رایدهندگان سیاه میتوانستند با هدف كسب كرسیهای بیشتر در كنگره متمركز شوند.
در واقع این كار تجمع سیاهان در مناطقی كه احتمال رای بیشتر آنان میرفت را هدف گرفته بود تا از میزان قدرت گیری آنان بكاهد. لذا نتیجه این اقدام این بود كه تعداد آفریقایی – آمریكاییها در كنگره تا اوایل دهه 1990 كاهش یافت و میان حداكثر 40 و حداقل 30 نفر برای 8 دور از انتخابات از 1992 تا 2006 در نوسان بود. به هر روی، این 86 نماینده آفریقایی – آمریكایی كه از 1971 تا 2007 وارد كنگره شدند عموماً برحسب تحصیلات، مهارتهای شغلی و دستاوردهای مدنی در بالاترین سطح ممكن بودند.
موفقیتهای آنها در دولتهای ایالتی تعداد زیادی از سیاهان را در دهه 1990 به سوی كنگره سوق داد. تجربیات مهم پیش از دوران كنگره برای این نسل از سیاهان همان پیشینه مشترك آنها در اعتراضات ملی و منطقهای مربوط به حقوق مدنی بود. بسیاری از كسانی كه در دهه 70 و 80 برگزیده شدند طی عصر جنبشهای حقوق مدنی بود كه برخاستند.
برخی از آنها چهرههای نام آوری بودند مثل جان. آر. لوییس (از جورجیا كه در سال 1986 برگزیده شد) از بنیانگذاران جنبش «كمیتههماهنگی صلح آمیز دانشجویان» (SNCC ) بود كه علاوه بر اینكه از ستونهای این جنبش بود در جنبشهای دیگری همچون Freedom Rides (1961) و سازمان دادن به «اعتراض به واشنگتن برای مشاغل و آزادی» در سال 1963 نیز مشاركت داشت. اندرو یانگ (از جورجیا) از جمله دستیاران مارتین لوتر كینگ بود كه به عنوان رییس اجرایی و معاون اجرایی كنفرانس رهبری مسیحیان جنوبی (SCLC ) به خدمت مشغول بود.
بطور خلاصه میتوان گفت بسیاری از نمایندگان سیاه كه به كنگره راه یافتند خود در زمره مبارزان كسب حقوق مدنی بودند و تجربیات بسیاری را در جنبشها و احزاب كسب كرده بودند و همانطور كه گفته شد تجربه مشترك و پیشینه مشترك بسیاری از سیاهان یكسان بود و آن حضور در این جنبشها بود. همچنین گفتنی است كه در سال 1986 « شرلی چیشولم» (دموكرات – نیویورك) اولین زن سیاه پوستی بود كه به كنگره راه یافت.
آفریقایی – آمریكاییان در ساختار اجرایی
بهرغم لغو بردهگی در سال 1865 و بسط حقرای در سال 1870 اما آفریقایی – آمریكاییها همچنان به عنوان «خارجی» در دموكراسی آمریكایی نگریسته میشدند. سیاستهای بازسازی ایالتهای جنوبی آمریكا سرشار و آمیخته با مناقشاتی خشن بر سر نقشی بود كه سیاهان بایستی در ساختار سیاسی این كشور ایفا میكردند.
بسیاری از جمهوری خواهان برای اختیار بیشتر دادن به سیاهان به لحاظ سیاسی تلاش میكردند در حالی كه دموكراتهای مرتجع در پی بازسازی جنوب پیش از جنگ داخلی بودند. روسای جمهور به تدریج در اواخر قرن 19 سیاهان آفریقایی – آمریكایی را به موقعیتهایی در ساختار اجرایی وارد كردند. بطور مثال سناتور بلانچ. كی. بروس به عنوان مامور ثبت خزانه داری انتخاب شد و فردریك داگلاس طرفدار الغای بردهگی به عنوان كشیش آمریكایی درهاییتی برگزیده شد.
روسای جمهوری جمهوریخواه نیز سیاهان جنوبی را به عنوان روسای كل پست و سایر مشاغل فدرالی برگزیدند. در سال 1855 جان. مرسر. لانگستون به عنوان منشی (یادفتردار) دولتی در شهر اوهایو انتخاب شد. وی دو بار به عنوان نامزد معاون ریاست جمهوری جمهوری خواهان پیشنهاد شد. آفریقایی – آمریكاییها وفاداریهای سیاسی خود را طی «ناامیدی بزرگ و معامله جدید» (Great Depression and New Deal) در دهه 1930 به سوی دموكراتها تغییر دادند.
«مری مك لئود بتون» شورای ملی زنان سیاه در سال 1935 را پایه نهاد و فرانكلین روزولت (رییس جمهور) وی را به عنوان رییس دپارتمان مربوط به امور سیاهان در سال 1936 برگزید؛ موقعیتی كه وی تا سال 1944 دارا بود. در همین زمان گروهی از سیاهان گرد آمدند و گروهی به عنوان «كابینهسیاه» را برقرار كردند كه در مورد سیاستهای نژادی بحث و تصمیمگیری میكرد. مری مك لئود همچون سایر همنوعان سیاه خود تلاش وافری كرد تا سیاستمداران را مجبور به اتخاذ رویكردی كند كه آفریقایی – آمریكاییها را به عنوان جمعیت و گروهی مهم از رایدهندگانی ببیند كه شایسته نمایندگی هستند.
عضو دیگر این كابینه سیاه روبرت ویور بود كه اولین آفریقایی – آمریكایی بود كه زمانی كه لیندون جانسون وی را به عنوان اولین وزیر مسكن و امور شهر در سال 1966 برگزید به هیات دولت (كابینه رییس جمهور) درآمد. درهرحال این تغییر و تحولات و ارتقای سیاهان به مشاغل دولتی و اجرایی ادامه یافت تا اینكه در سال 1989 – 1993 كالین پاول به عنوان اولین رییس سیاهپوست ستاد مشترك ارتش برگزیده شد و در سال 1996 قصد حضور در رقابتهای ریاست جمهوری داشت كه منصرف شد. در سال 2001 جورجبوش كالین پاول را به وزارتخارجه برگزید. در همین دولت بوش كاندولیزا رایس ابتدا به عنوان مشاور امنیت ملی و سپس به جای پاول به عنوان وزیرخارجه انتخاب شد.
آفریقایی – آمریكاییها در سیستم قضایی
در سال 2000 حدود 3/10 درصد از قضات فدرال در این كشور را سیاهان تشكیل میدادند در حالی كه بیش از 12 درصد كل جمعیت آمریكا را همین آفریقایی – آمریكاییها تشكیل میدهند. دادگاه عالی مشتمل بر یك قاضی سیاه به نام كلارنس توماس است. تنها یك آفریقایی – آمریكایی دیگر بر كرسی این دادگاه تكیه زد: تورگود مارشال كه از سال 1967 تا 1991 در این سمت بود. نیمیاز 13 دادگاه استیناف آمریكا تا سال 2000 هیچ سیاهی را به عنوان قاضی در خود نداشت.
ایالتهای مریلند، ویرجینیا، وست ویرجینیا، كارولینای شمالی و جنوبی هرگز یك قاضی سیاهپوست نداشتهاند بهرغم اینكه سیاهان 23 درصد جمعیت این مناطق را تشكیل میدهند. سازمانهای حقوق مدنی مثل «انجمن ملی پیشرفت رنگین پوستها» بارها خواستار انتخاب آفریقایی – آمریكاییها در ساختار قضایی این ایالتها شدهاند اما تاكنون با پاسخی مواجه نشدهاند.