رابرت كاگان٭ :آیا باراك اوباما كاندیدای زوال آمریكاست؟ در اینجا مروری داریم بر نظرات عدهای از حامیان او كه كارشناسان سیاست خارجی میباشند. فرانسیس فوكویوما میگوید او از اوباما حمایت میكند زیرا باور دارد كه اوباما در مدیریت زوال آمریكا بهتر از جان مككین عمل خواهد كرد. فرید زكریا همیشه دید رئالیستی اوباما را ستایش كرده است به این معنی كه او با “دنیای پسا آمریكایی” آشناتر است.
لازم به ذكر است كه اوباما كار چندانی نكرده است كه لایق ستایش این زوالگرایان باشد. دید او درباه آینده آمریكا، حداقل با توجه به آنچه كه در كمپین خود بیان كرده است، كاملاً مثبت بوده است و این دلیل موفقیت او در رأیگیریهاست. اگر او چیزی نظیر آنچه كه زكریا و فوكویوما معتقدند او انجام خواهد داد را اعلام كرده بود تا الان از صحنه خارج شده بود. همه امیدوارند كه او این سقوط را محو كند. به نظر میرسد چنین وضعیتی تقریباً هر دهسال پیش میآید.
در اواخر دهه 1970 نیز سیاست خارجی آمریكا دچار مشكل شد طوری كه سایروس ونس آن را محدودیت قدرت ما نامید. در دهه 1980 محقق معروف پل كندی پیشبینی كرد كه سقوط قدرت آمریكا نزدیك است زیرا امپریال آمریكا خسته است. در اواخر 1990 ساموئلهانتینگتون درباه انزوای آمریكا به عنوان یك “ابرقدرت تنها” هشدار داد.
و حال ما بحث “دنیای پسا آمریكایی” را داریم. ولی شواهد انحطاط آمریكا بسیار ضعیف است. بله همان طور كه زكریا میگوید بزرگترین چرخ گردون دنیا در سنگاپور است و بزرگترین كازینوی دنیا در ماكائو. ولی در مسائل مهم قدرتی آمریكا در حال سقوط نیست. سهم آمریكا در اقتصاد جهانی در سال گذشته 21% بوده است، این سهم در 1990، 23% و در 1980، 22% و در سال 1960، 24% بوده است. اگرچه آمریكا در حال حاضر از بحران اقتصادی رنج میبرد ولی این قضیه درمورد تمام قدرتهای اقتصادی جهان صادق است.
و با توجه به گذشته، اقتصاد آمریكا زودتر از همه از این ركود خود را نجات خواهد داد و ممكن است آن موقع جایگاهش در اقتصاد جهان ارتقا یافته باشد. در عین حال باید گفت كه قدرت نظامیآمریكا غیرقابل مقایسه است. در حالی كه قدرت روسیه و چین از لحاظ نظامیدر حال رشد است آمریكا هم در حال توسعه این قدرت است و آنها به گرد آمریكا نخواهند رسید. قدرت روسیه و چین به نسبت همسایگان آنها در حال پیشرفت است كه مشكل استراتژیك ایجاد خواهد كرد و این به دلیل این مساله است كه متحدین آمریكا به ویژه در اروپا درباه قدرت دفاعی خود غفلت كردهاند.
چهره آمریكا در جهان همان طور كه نظرسنجیها نشان میدهد به طور جدی آسیب دیده است. ولی نكته این جاست كه آیا چهره فعلی آمریكا در قیاس با دهه 60 و 70 بدتر شده است؟ با وجود جنگ ویتنام و ترور جان اف كندی، مارتین لوتر كینگ و بابی كینگ و ماجرای واترگیت؟ آیا كسی تظاهراتهای میلیونی اروپاییها را علیه آمریكا در آن دوران به یاد دارد؟ امروز برخلاف نظرسنجیها جرج بوش سعی كرد روابط بهتری با دوستان اروپایی و آسیایی برقرار كند و رئیسجمهور بعدی قادر خواهد بود روابط بهتری را برقرار كند.
تئوریسینهای رئالیست مرتباً پیشبینی كرده بودند كه در دو دهه گذشته دنیا بر علیه آمریكا جمع خواهند شد ولی آنچه كه ما میبینیم در حال رخ دادن است این است كه ملتهای در حال رشدی مثل هند روزبهروز به آمریكا نزدیكتر میشوند و در واقع دنیا برعلیه چین و روسیه متحد خواهد شد. تحلیلگران میانهرویی مثل ریچاردهاس معتقدند كه آمریكا “قدرتمندترین موجود دنیا” باقی خواهد ماند.
ولی او اخطار داده است كه آمریكا نمیتواند بر دنیا حكومت كند و انتظار داشته باشد همه از او پیروی كنند.” بله این حقیقت دارد ولی آیا زمانی در تاریخ بوده است كه آمریكا بتواند حكومت كند و همیشه راه خود را پیش ببرد.” بسیاری از زوالگرایان گذشتهای موهن را وقتی كه دنیا با ساز آمریكا میرقصید متصور بودند. این نوستالژی از دوره شگفتانگیز ریاست آمریكا پس از جنگ جهانی دوم بوجود آمد. ولی در دوره زمانی 1945 تا 1965 آمریكا با مشكلات بسیاری مواجه شد.
كمونیست شدن چین، حمله كرهشمالی به كرهجنوبی، تست بمب هیدروژنی توسط شوروی و بسیاری مسائل دیگر و همه اینها فرای كنترل آمریكا بود. هیچ اتفاقی در چند دهه اخیر مثل 11 سپتامبر نمیتوانست به جایگاه آمریكا در جهان خدشه وارد كند. شاید بپرسید “مسئله عراق چه طور؟” در این باره باید بگویم كه هنوز هم دوستان آمریكا دوست ما هستند و عراق نیز كه دشمن بود دوست شده است. به طوركلی خطر سقوط و انحطاط امروز آنقدر كه مینماید جدی نیست و اگر باشد رئیسجمهور آینده متناسباً برخورد خواهد كرد.
٭ مشاور مككین در حوزه سیاست خارجی