گشت وگذاری در روزنامه‌های 30سال پیش ـ 8

جدال داریوش فروهر و كریم سنجابی

 

گلاب پارسا :تیرماه 1358 كه آغاز شد، بحث غالب در محافل سیاسی در باب قانون اساسی بود و چگونگی تصویب آن. از همین روی است كه روزنامه كیهان در روز شنبه 2 تیرماه، با انتشار گزارشی از تقاضای آیت‌الله منتظری برای تجدیدنظر در 8 اصل قانون اساسی خبر داده است. كیهان متن پیام آیت‌الله منتظری را به چاپ رسانده كه براساس آن ایشان از مردم خواسته است تا متن قانون اساسی را مطالعه كرده و درباره آن اظهارنظر كنند. آیت‌الله منتظری در این پیام نگرانی‌های مذهبی خویش را در تدوین اصول قانون اساسی تذكر داده و از جمله گفته‌اند: در اصل 76 راجع به شرایط رئیس‌جمهور باید اضافه شود: «چون اكثریت قاطع ملت ایران جعفری مذهب‌اند رئیس‌جمهور باید جعفری‌مذهب و دارای حسن سابقه اخلاقی و دینی و كاملا آشنا به مسائل اسلامی و چه بهتر كه مجتهد در مسائل اسلامی باشد.» روزنامه اطلاعات هم در این روز خبری منتشر كرده است با این عنوان: «آیت‌الله خلخالی: مقابل منزل امام متحصن می‌شوم.»

 

در متن این خبر اما علت گفته آیت‌الله خلخالی چنین ذكر شده است: ما (سازمان فدائیان اسلام) در مقابل منزل امام متحصن می‌شویم تا ریاست‌جمهوری ایران را قبول كنند. تا زمانی كه امام زنده هستند ریاست‌جمهوری مادام‌العمر را بپذیرند و بعد از ایشان هر چهار سال یك بار رئیس‌جمهور انتخاب شود.» روزنامه اطلاعات همچنین در این روز مصاحبه مطبوعاتی عباس امیرانتظام، سخنگوی دولت را پوشش داده است كه مصادره اموال را برخلاف نظر امام و دولت دانسته و گفته است: «اصولا نه دولت و نه امام در مورد مصادره اموال و بستن حساب‌های بانك دخالتی نداشته و ندارند و امام دوباره تاكید كردند كه مصادره اموال برخلاف شرع اسلام است.»

كاستی‌های قانون اساسی
روزنامه اطلاعات در صفحه نظرها و اندیشه‌های روز یكشنبه سه تیرماه مقاله‌ای از آیت‌الله مكارم‌شیرازی را منتشر كرده است. آیت‌الله مكارم شیرازی برای این مقاله عنوان «نارسایی‌های اساسی در پیش‌نویس قانون اساسی!» انتخاب كرده تا بنویسد: «پیش‌نویس قانون اساسی با تمام نقاط مثبت و روشنی كه دارد،‌ دارای كمبودهایی هم از نظر محتوای اسلامی و هم از نظر محتوای اجتماعی عصر انقلاب است.» آیت‌الله مكارم شیرازی در این مقاله از دو منظر حقوقی و اسلامی ایراداتی را به پیش‌نویس قانون اساسی وارد كرده است.

 

در میان این مجموعه ایرادات می‌توانیم خواننده این انتقاد باشیم. «در زمینه رسانه‌های گروهی رادیو و تلویزیون كه نقش فوق‌العاده موثری در سرنوشت امروز و آینده ملت ما دارد، تنها یك جمله كوتاه و سربسته در فصل دوازدهم دیده می‌شود كه این رسانه‌های گروهی باید تحت نظارت مشترك قوای سه‌گانه قرار گیرد. در حالی كه اولا دخالت قوه مقننه كه یكی از قوای سه‌گانه است در این موضوع از قبیل دخالت در مسائل مربوط به قوه مجریه است و این با اصل تفكیك قوای سه‌گانه كه در آن پیش‌نویس تصریح شده است ابدا سازگار نیست. همچنین دخالت قوه قضاییه در كار رسانه‌های گروهی مفهومی ندارد.» روزنامه كیهان هم در این روز خبر مصاحبه مطبوعاتی ابوالحسن بنی‌صدر را ذیل عنوان «در قانون اساسی تفكیك قوا وجود ندارد» منتشر كرده و به نقل از بنی‌صدر آورده است:‌«تفكیك قوا در قانون اساسی جمهوری اسلامی به ترتیبی كه صدمه بزند نیست، چون در اسلام قانون حكومت می‌كند.»

روایت سنجابی از خروج فروهر

روزنامه كیهان همچنین در این روز گفت‌وگوی اختصاصی با كریم سنجابی، رهبر جبهه ملی ایران را منتشر كرده است. گفت‌وگویی كه بعد از خروج داریوش فروهر از جبهه ملی انجام شده و سنجابی در آن علت بروز اختلاف‌نظرهای جدید در این جریان سیاسی را شرح داده است. آنگونه كه كریم سنجابی گفته، جدایی داریوش فروهر از جبهه ملی چنین فضایی دارد: «ما اختلاف شخصی با داریوش فروهر نداشتیم و حتی در مرام و عقیده و خط‌مشی سیاسی هم اختلاف‌نظری نداشتیم. اختلاف نظر مربوط به نحوه تشكیلات جبهه ملی است... ایشان در گذشته خدماتی به جبهه كردند و امیدوارم كه خروج ایشان از جبهه ملی هم به خدمت دیگری منجر شود.»

 

خبرنگار كیهان از سنجابی علت جدایی هدایت‌الله متین دفتری از جبهه ملی را پرسیده و پاسخی چنین شنیده است: «متاسفانه روش متین دفتری بر ما به طور كلی غیرمعلوم است. ایشان یك چپ‌زدگی‌ها و چپ‌نمایی‌هایی نشان می‌دهد كه بیشتر در حقیقت جنبه منفی‌بافی و كارشكنی در پیشبرد این انقلاب به كار می‌برد و بنابراین روش و نظر مثبتی در كار و حركات او نیست... چپی‌ها طالب آشوب و هرج و مرج و راستی‌ها دنبال دیكتاتوری هستند.» سنجابی همچنین در این گفت‌وگو پس از اشاره به استعفای خویش از وزارت امور خارجه درباره دولت گفته است: «دولت بازرگان، دولت نیست بلكه مدیر یك اداره امور عمومی است.»

شاه ترور می‌شود

«كارلوس مأمور كشتن شاه مخلوع شد» این عبارت یكی از تیترهای اصلی روزنامه كیهان در روز دوشنبه 4 تیرماه است. در متن این خبر می‌خوانیم: «آیت‌الله صادق خلخالی، رهبر سازمان فدائیان اسلاشم در گفت‌وگویی با خبرگزاری فرانسه گفت كه كارلوس، تروریست افسانه‌ای بین‌المللی، عملیات اعدام شاه سابق ایران را رهبری می‌كند. در ادامه این خبر آمده است كه چریك‌های ساندنیست نیكاراگوئه و جمعی از مبارزین آمریكای لاتین در این عملیات شركت دارند.

اعتراض نهضت آزادی

روزنامه اطلاعات در روز سه‌شنبه 5 تیرماه از مقدمات دیدار غیرمترقبه هیات دولت با امام خمینی خبر داده و تیتر زده است: «تغییرات و اقدامات تازه انقلابی انجام می‌گیرد.» در متن خبر روزنامه اطلاعات آمده است كه ملی شدن بانك‌ها و در پی آن ملی شدن شركت‌های بیمه خصوصی و نیز طرح پیشنهادی دولت برای ملی شدن صنایع بزرگ، مجموعا مسائلی است كه در مذاكرات امروز محور بحث است.» طبق گمانه‌زنی روزنامه اطلاعات این دیدار زمینه‌ساز ترمیم كابینه و تغییرات در هیات دولت خواهد شد.

 

روزنامه اطلاعات در این روز همچنین خبر اعتراض نهضت آزادی به سازمان مجاهدین انقلاب را منتشر كرده است. اقدام سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی در افشای سند جاسوسی محمدرضا سعادتی از اعضای مجاهدین خلق برای شوروی و در پی آن بازداشت سعادتی انتقاد نهضت آزادی از سازمان مجاهدین انقلاب را به دنبال داشته است. نهضت آزادی همچنین اصرار مجاهدین خلق مبنی بر شكنجه شدن سعادتی را نیز مورد انتقاد قرار داده و خواستار طی شدن مراحل قضایی شده است.

كارلوس دست به كار شد
به دنبال انتشار خبر تلاش ساندنیست‌های نیكاراگوئه برای ترور شاه ایران،‌ روزنامه اطلاعات در روز چهارشنبه 6 تیرماه تیتر یك خود را به این خبر اختصاص داده است: «شاه را در مكزیك به مسلسل بستند.» در خبر روزنامه اطلاعات می‌خوانیم: «شاه مخلوع ایران از تروری كه برای كشتن او ترتیب داده شده بود به طرزی كه هنوز جزئیات آن افشا نشده جان به در برده است... روز گذشته چند هلیكوپتر ناشناس كه در ارتفاع بسیار كم بالای ویلای مسكونی شاه سابق به پرواز درآمده بودند، ناگهان فاصله با ویلا را به چند متر رسانده و از این فاصله ویلای شاه سابق را از چند طرف به رگبار مسلسل بستند.» در ادامه گزارش روزنامه اطلاعات پس از اعلام اینكه احتمال حضور كارلوس در این ترور وجود دارد آمده است كه فدائیان اسلام مسوولیت به رگبار بستن ویلای شاه مخلوع در مكزیك را به عهده گرفته است.»

روایت فروهر از جدایی از جبهه ملی
روزنامه كیهان در روز پنجشنبه 7 تیرماه گفت‌وگویی اختصاصی با داریوش فروهر را منتشر كرده است. این گفت‌وگو پس از اعلام جدایی فروهر از جبهه ملی انجام شده و به نوعی پاسخگویی به برخی گفته‌های كریم سنجابی در مصاحبه چند روز قبل روزنامه كیهان است. فروهر در این گفت‌وگو درباره علت جدایی از جبهه ملی گفته است: «با كمال تاسف حتی میان كسانی كه خود را بسیار با تجربه و از لحاظ كارهای اجتماعی اندیشمند می‌دانند، فرق میان حزب و جبهه شناخته شده نیست.» فروهر همچنین در پاسخ به منتقدین خویش گفته است: «حمله‌هایی كه به من می‌شود بیشتر شكل شخصی دارد. برای من بسیار شگفت‌انگیز و افسوس‌آور است كه مردانی سالمند با گذشته‌ای افتخارآمیز در برابر یك حركت سیاسی در زمینه‌ای كه كاملا روشن است آنچنان خویشتن‌داری خودشان را از دست می‌دهند و به دشنام و ریشخند می‌پردازند. من همچنان به آن مبارزان با احترام نگاه می‌كنم و هر روشی پیش بگیرند هیچگاه پاسخی نخواهم داد.»

 
 


نظرات بازدیدکنندگان:

نام و نام خانوادگی:
پست الکترونیکی (email):
* متن نظر:
    

 
نرم افزار: ناشر نشریات شرکت پویندگان دنیای ارتباطات (پویاسافت)