گشت وگذاری در روزنامه‌های 30سال پیش ـ 18

دعوت بازرگان از امام برای اقامت در تهران

 

گلاب پارسا :در هفته دوم شهریورماه 1358 همچنان مناطق كردنشین كشور ناآرام است. اما روز شنبه، دهم شهریورماه آنچه در صفحه اول مطبوعات آن روز جلب توجه می‌كرد، پاسخی بود كه مهندس بازرگان خطاب به منتقدان و مخالفین دولت موقت ارائه كرد. پاسخی كه در آن گفته معروف وی كه «روزی كه به من بگویید نخست‌وزیر نیستی، آن روز عروسی دوم من است» به چشم می‌خورد. روزنامه‌های كیهان و اطلاعات در روز شنبه دهم شهریورماه متن سخنان انتقادی مهندس بازرگان كه به صورت یك پیام تلویزیونی از صدا و سیما پخش شده بود را منعكس كرده‌اند. در گزارش روزنامه اطلاعات می‌خوانیم: «مهندس بازرگان كه دیشب نیز چون همیشه، سخنان خود را با امثال و حكم، همراه كرده بود، صریحا گفت كه داوطلب مقام نخست‌وزیری نیست و ریاستی كه مرئوس آن از بالاتر دستور بگیرد برایش شیرینی ندارد.»
 

بازرگان گفت: «كسی كه من حكم انتصابش را در سازمان رادیو و تلویزیون امضا كرده‌ام می‌گوید دولت قاطع نیست. او درست می‌گوید، اگر دولت قاطع بود او در رادیو و تلویزیون نبود.» طبق گزارش روزنامه كیهان مهندس بازرگان، با انتقاد از كسانی كه دولت را انقلابی نمی‌دانند، گفت: «اگر به نظر بعضی‌ها كار انقلابی زدن و خراب كردن است بله، انقلابی نیستیم. ملی كردن بانك‌ها كار انقلابی نبود؟ اگر كار انقلابی نبود، اشكالی ندارد ما انقلابی نیستیم.» مهندس بازرگان در ادامه این پیام تلویزیونی از تقدیم استعفای خویش به امام خمینی خبر داده و گفته بود: «من استعفای خود را كتبی نوشته‌ام و خدمت امام داده‌ام اما آنان كه می‌گویند دولت قاطع نیست، همه كارهای نادرست را به دولت و كارهایی كه خوب است را به هزار نفر نسبت می‌دهند.»

مصائب محمد منتظری

روز شنبه دهم شهریورماه روزنامه‌های كیهان و اطلاعات در صفحه اول از خروج محمد منتظری به همراه 90 نفر از همراهان خویش از كشور به مقصد لیبی خبر داده‌اند. خروج محمد منتظری از ایران باز هم چون دفعه پیشین با تاخیر انجام شد اما منجر به بروز حادثه‌ای در فرودگاه مهرآباد تهران شد. مطابق گزارش روزنامه اطلاعات پس از 48 ساعت انتظار محمد منتظری با یك هواپیمای سوری تهران را به مقصد لیبی ترك كرد. محمد منتظری كه برای دومین بار قصد داشت به صورت غیرقانونی از كشور خارج شود با ممانعت مامورین فرودگاه مواجه شد اما او پس از مذاكره تلفنی با مقامات كشوری و وزرای كشور و دادگستری و تبدیل پاسپورت به گذرنامه ایرانی اجازه خروج گرفت. 

روزنامه اطلاعات همچنین گزارش كرده است: «محمد منتظری قصد داشت مقداری مجله شهید و روزنامه پیام شهید كه از سوی دادستان دادسرای انقلاب توقیف شده بود از كشور خارج كند اما از خروج آنها جلوگیری شد و محمد منتظری پس از اطلاع از این موضوع مدتی به عنوان اعتراض در باند فرودگاه ایستاد و عاقبت به توصیه همراهان خود سوار بر هواپیما شد .از سوی دیگر خلبان هواپیمایی كه منتظری با آن سفر كرد، حاضر نشد او و همراهانش را با هواپیما ببرد، در نتیجه دو خلبان دیگر برای هواپیما انتخاب شدند. منتظری این هواپیما را دربست اجاره كرده بود.» خبرنگار روزنامه اطلاعات همچنین گفت‌وگویی را با محمد منتظری در فرودگاه مهرآباد انجام داده است كه این گفت‌وگو یك روز بعد یعنی یكشنبه 11 شهریورماه در این روزنامه منتشر شد. در این گفت‌وگو محمد منتظری علت مشكلات پیش آمده در مقابل خروج‌اش از كشور را چنین عنوان می‌كند: «ما در حدود 90 نفر هستیم كه هیچ‌كدام مسلح نیستیم حتی یك چاقو هم با خود نداریم چه رسد به اسلحه اما از همان ابتدا آقای هاشم صباغیان كارشكنی كرد تا مسافرت ما عقب بیفتد.»
 

خبرنگار اطلاعات همچنین در این گفت‌وگو درباره گروگانگیری چند ماه پیش محمد منتظری در فرودگاه مهرآباد از او پرسید و پاسخ شنید: «به ما گزارش داده بودند كه شخصی به نام یزدی كه مسئول تداركات كاخ نیاوران بوده در فرودگاه قدم می‌زند و ترس این بود كه این شخص بخواهد از كشور خارج شود در نتیجه من او را دستگیر كردم و پس از 6 ساعت تحویل سپاه پاسداران دادم.»

معاون نخست‌وزیر مسلسل به‌دست

تیتر اول روزنامه كیهان در روز شنبه 10 شهریور ماه این عبارت است: «امام به كردستان می‌رود.» این سخن كه به نقل از آیت‌الله صدوقی آمده است كه امام در دیدار با آیت‌الله طالقانی و هاشم صباغیان وزیر كشور به زبان آورده‌اند و گفته‌اند: «اگر مختصر كوتاهی در امر كردستان به عمل آید و دشمن را هرچه زودتر سركوب و منكوب نكنند شخصا به كردستان حركت خواهم كرد.» در همین راستا روزنامه اطلاعات روز دوشنبه 12 شهریورماه گفت‌وگویی با دكتر مصطفی چمران، معاون نخست‌وزیر كه برای آرام كردن مناطق كردنشین به آن منطقه رفته بود انجام داده است. این گفت‌وگو ذیل عنوان «چمران، تنها معاون نخست‌وزیر مسلسل به دست دنیا!» منتشر شده است. در این گفت‌وگو چمران درباره عاملان حوادث كردستان گفته است: «وجود چریك‌های فدایی خلق به طور روزمره بهترین مدرك است. حزب دموكرات، شفق سرخ و جلال طالبانی‌ها با هم نیروهایشان در كردستان حاضرند و علیه دولت می‌جنگند.» چمران همچنین در پاسخ به خبرنگار اطلاعات وظیفه خویش در دولت را چنین عنوان كرده است: «وظیفه من ایجاد هماهنگی میان نیروهای موجود است.»

اتمام حجت بازرگان با پزشكان

روزنامه كیهان روز سه‌شنبه 13 شهریورماه در صفحه اول از احضار كلیه وزرای كابینه شریف امامی، ازهاری و بختیار به دادستانی انقلاب تهران خبر داده است. در متن دادستانی كه كیهان منتشر كرده آمده است: «به كلیه نخست‌وزیران و اعضای متواری كابینه‌های شریف امامی و ازهاری و شاپور بختیار ابلاغ می‌شود كه ظرف ده روز جهت رسیدگی به وضعیت و اتهامات خود را به دادسرای انقلاب اسلامی واقع در زندان اوین معرفی نمایند.» در این اطلاعیه همچنین نام این وزیران نیز آمده است. در این روز همچنین روزنامه‌ها پیام مهندس بازرگان خطاب به پزشكان و پرستاران را منتشر كرده‌اند كه در آن پیام بازرگان ضمن انتقاد از اعتصاب جامعه پزشكی گفته است: «دولت دیگر زیر بار اعتصاب‌ها، تحصن‌ها و زورگویی‌ها نمی‌رود. بازرگان در این پیام از جامعه پزشكی درخواست كرده كه به دور از هیاهو و قانون‌شكنی به سوگند خویش در قبال سلامتی مردم و انجام وظیفه در این زمینه وفادار بمانند.

روشنفكران از جلال می‌گویند

روزنامه كیهان روز چهارشنبه، 14 شهریورماه به مناسبت دهمین سالگرد وفات جلال آل‌احمد چند صفحه ویژه از او منتشر كرده است. در این ویژه‌نامه، خبرنگاران كیهان سراغ چهره‌های سیاسی و روشنفكری رفته‌اند و درباره جلال آل‌احمد از آنها پرسیده‌اند. آیت‌الله طالقانی درباره جلال می‌گوید: «بهترین كتاب‌هایش به نظر من دو كتاب «غرب‌زدگی» و «خسی در میقات» است... دو هفته قبل از فوتش با هم از شمیران می‌آمدیم. به من اصرار كرد كه به كلبه او در «اسالم» یكی از نقاط جنگلی شمال برویم. می‌گفت: «برویم تا درددل كنم.» و من انتظار داشتم به آنجا برویم كه خبر فوتش را آوردند. در ادامه این اظهارنظرها درباره جلال آل‌احمد كاظم سامی نیز گفته است: «جلال آل‌احمد روشنفكری متعهد، نویسنده‌ای آگاه و مبارزی جسور بود. سه كتاب غرب‌زدگی، خسی در میقات و مدیر مدرسه او قابل ستایش است.»
 

رضا داوری اردكانی دیگر روشنفكری است كه درباره جلال با كیهان سخن گفته است: «یكی از جهات بزرگی مرحوم آل‌احمد این بود كه همواره در راه بود و تا پایان عمر هرگز شوق طلب در او تمام نشد. می‌دانید طرح كتاب «روشنفكران» او كی ریخته شد؟ از زمانی كه در مجله «جهان نو» مقاله می‌نوشت و در آنجا عنوان كرد كه قلم را باید شمشیر كرد.» مهدی اخوان ثالث هم در این یادنامه نكته‌هایی درباره جلال آل‌احمد گفته است: «در عین حال كه من «مدیر مدرسه» و «نفرین زمین» آل‌احمد را بسیار می‌ستایم و بر ایشان ارج قائلم، با این همه بهترین كتاب او را «نون و القم» می‌دانم.» سیمین دانشور، همسر جلال آل‌احمد نیز در این یادنامه درباره او نوشته است: «جلال سازنده و راهگشا بود. خود را به آب و آتش می‌زد. تجربه می‌كرد. به دنبال گمشده و گل نایابی بود كه این گمشده حقیقت بود. حقیقت بود كه جان شیفته‌اش را بازنمی‌داشت و در طلب‌اش با پای سر می‌شتافت.»

امام به تهران می‌آید

روزنامه كیهان و اطلاعات در روز پنج‌شنبه 15 شهریورماه از دعوت مهندس بازرگان برای اقامت امام خمینی در تهران خبر دادند. طبق گزارش روزنامه كیهان مهندس مهدی بازرگان، نخست‌وزیر دولت موقت در یك ملاقات دوساعته بسیار مهم با امام خمینی از امام تقاضا كرد كه برای سكونت دائم به تهران نقل مكان دهند. طبق گفته صادق طباطبایی، سخنگوی دولت در این مقدمات بازرگان به امام توضیح داده كه شرایط و اوضاع و احوال جاری مملكت ایجاب می‌كند كه امام به تهران تشریف بیاورند... حضور ایشان عامل سرعت و ثبات بیشتری در حركت‌های دولت و ملت خواهد بود.

 
 


نظرات بازدیدکنندگان:

نام و نام خانوادگی:
پست الکترونیکی (email):
* متن نظر:
    

 
نرم افزار: ناشر نشریات شرکت پویندگان دنیای ارتباطات (پویاسافت)